Podatek liniowy czy skala podatkowa — co wybrać?
To jedno z najczęstszych pytań, jakie słyszymy od klientów prowadzących jednoosobową działalność: liniowy czy skala? Odpowiedź brzmi — to zależy, ale od konkretnych, policzalnych rzeczy: wysokości dochodu, sytuacji rodzinnej i prawa do ulg. Poniżej porównanie punkt po punkcie.
Jak działają obie formy?
Skala podatkowa (zasady ogólne) to dwie stawki: 12% dochodu do 120 000 zł rocznie i 32% od nadwyżki ponad tę kwotę. Do tego dochodzi kwota wolna od podatku — 30 000 zł rocznie, dzięki której pierwsze złotówki dochodu są nieopodatkowane.
Podatek liniowy to jedna stawka 19% od całego dochodu — niezależnie od jego wysokości. Nie ma kwoty wolnej ani progów.
Porównanie najważniejszych cech
| Cecha | Skala podatkowa | Podatek liniowy |
|---|---|---|
| Stawka | 12% / 32% powyżej 120 000 zł | 19% od całości |
| Kwota wolna | 30 000 zł | brak |
| Wspólne rozliczenie z małżonkiem | tak | nie |
| Ulga na dzieci i większość ulg | tak | nie (poza nielicznymi wyjątkami) |
| Składka zdrowotna | 9% dochodu, bez odliczenia | 4,9% dochodu, z limitem odliczenia (14 100 zł w 2026 r.) |
| Koszty uzyskania przychodu | tak | tak |
| Danina solidarnościowa (4% ponad 1 mln zł) | tak | tak |
Od jakiego dochodu liniowy zaczyna się opłacać?
Przy niższych dochodach skala niemal zawsze wygrywa: kwota wolna i stawka 12% dają realnie niższe obciążenie niż równe 19%. Liniowy zyskuje przewagę dopiero wtedy, gdy znacząca część dochodu wpadałaby w drugi próg (32%).
Orientacyjnie — dla osoby rozliczającej się samodzielnie, bez ulg — punkt, w którym liniowy zaczyna być korzystniejszy, wypada zwykle w okolicach 200–250 tys. zł rocznego dochodu. Na wynik istotnie wpływa jednak składka zdrowotna (9% bez odliczenia na skali kontra 4,9% z częściowym odliczeniem na liniowym) oraz to, czy możesz rozliczyć się wspólnie z małżonkiem lub skorzystać z ulg. Wspólne rozliczenie z niepracującym małżonkiem potrafi przesunąć próg opłacalności liniowego znacznie wyżej.
Kiedy skala, kiedy liniowy — w skrócie
Skala będzie zwykle lepsza, gdy Twój dochód nie przekracza wyraźnie drugiego progu, wychowujesz dzieci, rozliczasz się z małżonkiem o niższych dochodach albo korzystasz z ulg podatkowych.
Liniowy warto rozważyć, gdy dochody są wysokie i stabilne, rozliczasz się samodzielnie, a ulgi i preferencje i tak by Ci nie przysługiwały. Bonusem jest przewidywalność: jedna stawka niezależnie od wyniku.
O czym pamiętać przy zmianie?
Formę opodatkowania zmienia się raz w roku — oświadczenie trzeba złożyć do 20. dnia miesiąca po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu (najczęściej do 20 lutego). Decyzję najlepiej poprzedzić symulacją na własnych liczbach: rocznym dochodzie, składce zdrowotnej i dostępnych ulgach. Takie porównanie przygotowujemy dla klientów przed każdym rokiem podatkowym.
Masz pytania o swoją sytuację?
Przeanalizujemy Twoją firmę i podpowiemy najkorzystniejsze rozwiązanie.